राजनितिक स्थायित्वले मात्र देश बलियो हुन्छ

अमेरिका पश्चिमा सभ्यता र इशाई धर्मको संरक्षक हो भन्ने ट्रम्प विपक्षीमाथि सधै आक्रामक बन्ने गर्छन, देशहितमा भन्दा विदेशीको हित रक्षामा लागेको अरोप लगाउँछन, त्यसैले उनी अमेरिका विरोधी विदेशी सत्ताप्रति कठोर बन्दा आलोचित पनि भएका छन, तर ट्रम्प रोकिएका छैनन् ! रुसमा भ्लादिमिर पुटिन सत्ता चलाइरहेका छन् ।

सोभियत संघको विघटनपछि खुम्चिएको रुसलाई फेरि पुरानै शक्तिमा फर्काउन पुटिनले सफल नेतृत्व गरेका छ्न । मार्क्सवाद, लेनिनवाद, स्टालिनवाद जस्ता सिद्धान्तबाट लामो समय चल्दै अएको सोभियत संघको विघटनसँगै रुस कठिन युगमा प्रवेश गरेको थियो । पुटिनले विगतमा धेरै गल्ती भएको, सँसारमा सोभियत संघलाई कसैले केही गर्न नसक्ने अहंकारका कारण क्षति भएको मात्र भनेनन् नयाँ युगतर्फ लान सिद्धान्त र नीतिमै आमूल परिवर्तन गरेर देखाए ! रुसको हितलाई केन्द्रमा राखेर पुटिनले युद्ध र शान्ति दुवैको रणनीति अपनाए । विश्वको दोस्रो धनी देश चीनमा सी चिनफिङ सत्तामा छन् । आधुनिक चीनमा माओपछि सर्वाधिक शक्तिशाली बनेका सीले राष्ट्रलाई केन्द्रमा राखेर कार्य गरे । धेरै जनसंख्या भएको देश भारतमा नरेन्द्र मोदी प्रधानमन्त्री छन, मोदी युगलाई भारतको राजनीतिमा नयाँ युगका रुपमा लिइएको छ, मोदीले हिन्दुत्वको सिद्धान्तको अनुयायीका रुपमा आफूलाई उभ्याएनन् मात्र भारतलाई नयाँ उचाई दिए ।

मोदी युगमा भारत दशौं बाट विश्वको चौंथो धनी देश बन्यो । विश्व राजनीतिमा भारत सशक्त शक्तिमा गणना भयो । ७५ वर्षीय मोदी उही जोस र जागरका साथ सक्रिय छन् जतिबेला सन् २०१४ मा ६३ वर्षको उमेरमा उनी पहिलोपटक प्रधानमन्त्री बनेका थिए । एक्काइसौं शताब्दीमा विश्वभर धेरै परिर्वतहरु भए । त्यसबाट धनी र शक्तिशाली देश देखि गरिब र कमजोर देश पनि अछुतो हुन सकेनन् । फरक यति हो गरिब देशहरुमा शासनमा पात्र धेरै परिवर्तन भए प्रवृत्ति र कार्यशैलीमा कमै परिवर्तन भए । गरिबी, बेरोजगारी र भ्रष्टाचार घटेन । नेताहरु परिवर्तन भइरहे । चुनावबाट निर्वाचितले पूरा कार्यकाल शासन चलाएको घटना सायदै होला ।

अमेरिकामा कठिनभन्दा कठिन परिस्थितिमा पनि राष्ट्रपतिहरुले चार वर्षे कार्यकाल पूरा गरेको इतिहास छ । मोनिका लिवेन्स्कीसँगको यौनकाण्डमा मुछिएपनि बिल क्लिन्टनले कार्यकाल पूरा नगरी राजीनामा दिनु परेन । मोदी तेस्रो कार्यकाल निर्वाचित प्रधानमन्त्री छन् । सत्ताको स्थायित्वसँगै बलिया देशहरुले झन् शक्ति आर्जन गरे । अमेरिका, चीन, भारत र रुस यसका उदाहरण हुन् । त्यहाँका नेताहरुले देशलाई केन्द्रमा राखेर आवश्यकता अनुसार नीति र रणनीति दुवै परिवर्तन गर्दै समृद्धि र सैन्य शक्ति दुवै हासिल गरे । राजनीतिक स्थायित्वले देश कति बलियो हुन्छ भन्ने सिंगापुर उदाहरण हो । लि क्वानको स्थायी शासनबाट सिंगापुरले फड्को मार्यो। क्वानले समृद्धिसँगै देशको संस्कृति समेत मजबुत बनाइराखे । जुन देश नीति परिवर्तनभन्दा नेता परिवर्तनमै अल्झियो त्यो देश उभो लागेको छैन । देश हितमा नीति बनाई कार्यान्वयन पनि गर्न सक्नेहरु ओझेलमै परेका धेरै दृष्टान्तहरु छ्न। नेपालमा पनि प्रधानमन्त्री बदलिइरहने क्रम चल्दै आयो ।

नीति परिवर्तन नहुने नेता परिवर्तन गरिरहने शैलीका कारण देश अस्थिरताको भूमरिमा परिरह्यो । पुटिनले २६ वर्ष रुसमा शासन गरिसक्दा नेपालमा २० भन्दा बढी पटक प्रधानमन्त्री परिवर्तन भइसके । राजाको ठाउँमा राष्ट्रपति राष्ट्रप्रमुख बनाउने प्रणाली आयो । तर, देशले विकासमा अपेक्षाकृत फड्को मार्न सकेन । बरु उल्टै राजनीतिक अस्थिरताको दलदल बढ्दै गयो । छिमेकी भारतमा मोदी १२ वर्ष प्रधानमन्त्री हुँदा नेपालमा भने १२ पटक नै प्रधानमन्त्री फेरिइसके । मोदीको निम्तोमा वर्षैपिच्छे नयाँ नयाँ प्रधानमन्त्री दिल्ली यात्रामा जाने गरेका छन् । अर्को छिमेकी चीनमा सी चिनफिङले पनि वर्षैपिच्छे नेपालका नयाँ नयाँ प्रधानमन्त्रीलाई बेइजिङमा निम्तो गर्नुपरेको छ । न्युयोर्क पुगेर डोनाल्ड ट्रम्पसँग नेपालका फरक फरक प्रधानमन्त्रीले तस्बिर खिचाए ।

यसरी पात्र परिवर्तन भइरहे तर देश बनाउने नीतिमा खासै कुनै परिवर्तन आएन ! लोकप्रियता र भाइरल बनेर नेता बन्ने मापदण्ड विकास गर्न खोजिएको छ । नीति र सिद्धान्तभन्दा पार्टी नेतृत्वमा पात्र परिवर्तनको लहर चलाउन खोजिएको छ । सिद्धान्त, विचार, देश विकासको दुरगामी योजनामा कुनै बहस र विमर्श राजनीतिक दलहरुभित्र हुन छाडेको छ ।देशलाई केन्द्रमा राखेर भन्दा व्यक्तिलाई केन्द्रमा राखेर परिवर्तन देखाउन खोजिएको छ, यसले देशलाई अर्को संकटमा धकेल्न खोजेको स्पष्ट छ !